Verlichting is een van de producten die verkopers het vaakst uit China halen, en een van de strengst geregelde. Een simpele ledlamp valt tegelijk onder minstens vijf soorten EU-regels: RoHS voor gevaarlijke stoffen, de laagspanningsrichtlijn (LVD) voor elektrische veiligheid, de EMC-richtlijn voor elektromagnetische compatibiliteit, de eisen inzake ecologisch ontwerp voor lichtbronnen en het energie-etiket. Daarnaast gelden de WEEE-regels voor elektronisch afval, al vanaf het moment dat je de lamp op de markt brengt (markering en registratie). Een slimme lamp met wifi of bluetooth valt daarnaast onder de richtlijn radioapparatuur.
Fabrieken in China sturen vaak een "RoHS-certificaat" en een "CE-certificaat" mee met hun offerte. In dit artikel lees je waarom die papieren je niet dekken, welke regels gelden voor welk soort verlichting en wat je kunt controleren voordat je bestelt.
- Welke regels gelden voor welk product
- RoHS: gevaarlijke stoffen
- Elektrische veiligheid en EMC
- Ecologisch ontwerp: efficiëntie, flikkering en verpakking
- Het energie-etiket en de EU-productendatabank
- WEEE: de doorgekruiste afvalbak en registratie
- Waarom een certificaat van de fabriek niet genoeg is
- Wie in de EU verantwoordelijk is
- Checklist
Welke regels gelden voor welk product
| Product | RoHS | LVD | EMC | RED | Ecologisch ontwerp | Energie-etiket | WEEE |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ledlamp, 230 V | Ja | Ja | Ja | Nee | Ja | Ja | Ja |
| Armatuur met vervangbare lamp | Ja | Ja | Ja | Nee | Ja, voor de lamp en het armatuur | Op de lamp als die los wordt verkocht; klasse in de handleiding als er een lamp bij zit | Ja |
| Armatuur met ingebouwde leds | Ja | Ja | Ja | Nee | Ja | Klasse in de handleiding als de leds voor controle verwijderd kunnen worden; anders heeft het armatuur zelf het etiket nodig | Ja |
| Ledstrip, 12 of 24 V | Ja | Alleen voor de 230 V-adapter | Ja | Nee | Ja | Ja, als hij als lichtbron wordt verkocht | Ja |
| Slimme lamp (wifi, bluetooth, Zigbee) | Ja | Via RED | Via RED | Ja | Ja | Ja | Ja |
De LVD geldt alleen voor elektrisch materiaal tussen 50 en 1.000 volt wisselspanning of 75 en 1.500 volt gelijkspanning (artikel 1 van Richtlijn 2014/35/EU). Een ledstrip van 12 of 24 volt valt zelf dus buiten de LVD, de netadapter niet. Bij een slimme lamp neemt de richtlijn radioapparatuur de eisen voor veiligheid en EMC over, zonder spanningsgrens (artikel 3, lid 1, van Richtlijn 2014/53/EU).
RoHS: gevaarlijke stoffen
Alle verlichting valt onder de RoHS-richtlijn (categorie 5, verlichtingsapparatuur, bijlage I van Richtlijn 2011/65/EU). Voor tien stoffen gelden beperkingen, gemeten per homogeen materiaal. Dat is elk materiaal dat je niet mechanisch kunt scheiden, zoals een soldeerverbinding, een kunststof behuizing of een kabelmantel (artikel 3, punt 20):
| Stof | Maximum |
|---|---|
| Lood, kwik, zeswaardig chroom | 0,1% elk |
| Cadmium | 0,01% |
| PBB's en PBDE's (vlamvertragers) | 0,1% elk |
| DEHP, BBP, DBP en DIBP (ftalaten) | 0,1% elk |
Voor verlichting zijn twee punten belangrijk.
Tl- en spaarlampen zijn grotendeels verdwenen. De uitzonderingen voor kwik in compacte fluorescentielampen voor algemene verlichting zijn in 2023 vervallen (de meeste op 24 februari, de laatste op 24 augustus), die voor rechte T5- en T8-buizen op 24 augustus 2023 (bijlage III, punten 1 en 2). Voor algemene verlichting is led nu het alternatief.
Er is geen algemene uitzondering voor led. Ledproducten maken vaak gebruik van uitzonderingen voor onderdelen die voor alle elektronica gelden, bijvoorbeeld lood in soldeer met een hoog smeltpunt of lood in glas of keramiek in elektronische componenten (bijlage III, punten 7(a) en 7(c)-I). Die uitzonderingen hebben een einddatum: 7(a) en 7(c)-I vervallen op 30 juni 2027, de subpunten van 7(a) op 31 december 2027. Gebruikt je leverancier er een, dan hoort die in de technische documentatie te staan.
Ons artikel over RoHS voor verkopers buiten de EU legt uit wie wat doet onder RoHS.
Elektrische veiligheid en EMC
Verlichting op netspanning moet elektrisch veilig zijn volgens de LVD. De geharmoniseerde normen voor armaturen zijn de EN 60598-reeks, te beginnen met EN IEC 60598-1, met aparte delen zoals EN 60598-2-20 voor lichtsnoeren. Leddrivers vallen onder EN 61347 en fotobiologische veiligheid (uv, blauw licht en infrarood) onder EN 62471 (Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/2723).
De EMC-richtlijn geldt voor elke lamp of elk armatuur met elektronica, dus voor vrijwel elk ledproduct. Een goedkope leddriver is een bekende bron van storing.
Bij een ledstrip van 12 of 24 volt dekt de LVD de strip zelf niet, maar de strip moet wel veilig zijn. De algemene veiligheidsvereiste van de algemene productveiligheidsverordening (GPSR) dekt dan de risico's die geen specifieke EU-wet dekt, zoals oververhitting (artikel 2, lid 1, van Verordening (EU) 2023/988).
Slimme lampen. Lampen met wifi, bluetooth of Zigbee vallen onder de richtlijn radioapparatuur. Sinds 1 augustus 2025 moet radioapparatuur die via internet kan communiceren, direct of via een hub of app, ook aan eisen voor cyberbeveiliging voldoen (Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/30).
Weet je niet zeker of de rapporten van je leverancier de EU-eisen dekken? Met onze elektronicatesten controleren we RoHS, LVD, EMC en RED voordat je verscheept, en met onze controle van testrapporten zie je of je huidige rapporten bruikbaar zijn.
Ecologisch ontwerp: efficiëntie, flikkering en verpakking
Sinds 1 september 2021 legt Verordening (EU) 2019/2020 de eisen inzake ecologisch ontwerp vast voor lichtbronnen en afzonderlijke voorschakelapparatuur. Ze verving de oudere regels uit 2009 en 2012 (artikel 10). Ze geldt voor lampen, ledmodules en ledstrips, en ook voor lichtbronnen die in een armatuur worden verkocht (artikel 1).
De belangrijkste eisen voor led (bijlage II):
- Maximaal vermogen voor de hoeveelheid licht: een ledlichtbron mag niet meer vermogen gebruiken dan de formule in de verordening toestaat.
- Stand-by: niet meer dan 0,5 W, ook voor slimme lampen in netwerkstand-by.
- Kleurweergave: een kleurweergave-index (CRI) van minstens 80, met uitzonderingen voor gebruik buiten en in de industrie als dat op de verpakking staat.
- Flikkering en stroboscopisch effect bij ledlampen op netspanning: Pst LM niet hoger dan 1,0, en sinds 1 september 2024 SVM niet hoger dan 0,4.
- Levensduur en kleurconsistentie: eisen voor lumenbehoud, overleving en kleurafwijking.
Op de verpakking moeten onder meer de nuttige lichtstroom in lumen (in een letter die minstens twee keer zo groot is als het wattage), de kleurtemperatuur, de bundelhoek bij gerichte lampen, de levensduur in uren, het vermogen, de kleurweergave en of de lamp dimbaar is, staan (bijlage II, punt 3).
Armaturen. Bij een armatuur met een lichtbron moeten de lichtbron en de driver te vervangen zijn met gewoon gereedschap, tenzij de technische documentatie onderbouwt waarom dat niet kan. Op de verpakking moet, minstens met een pictogram, staan of de lichtbron vervangbaar is (artikel 4).
Het energie-etiket en de EU-productendatabank
Lichtbronnen die los worden verkocht, zoals lampen en ledstrips, hebben het energie-etiket A tot G op de verpakking nodig, met een QR-code. De schaal is op 1 september 2021 aangepast en is streng: klasse A begint bij 210 lumen per watt, dus een niet-gerichte ledlamp op 230 V die 100 lumen per watt geeft, komt uit in klasse F (Verordening (EU) 2019/2015, bijlage II).
Voordat je een nieuw model in de EU op de markt brengt, registreert de leverancier het in de EU-productendatabank voor energie-etiketten, EPREL (artikel 4, lid 1, van Verordening (EU) 2017/1369). Bij verlichting uit China is de leverancier de importeur in de EU of de officiële vertegenwoordiger van de fabrikant. Ook online aanbiedingen moeten de energieklasse tonen.
Armaturen krijgen geen eigen energie-etiket meer. Kunnen de ingebouwde leds niet voor controle worden verwijderd, dan geldt het hele armatuur als lichtbron en heeft het zelf het etiket nodig (artikel 2, punt 1, van Verordening (EU) 2019/2015). Anders moet in de handleiding staan: "Dit product bevat een lichtbron van energie-efficiëntieklasse X" (artikel 3, lid 2, onder a, en bijlage V).
WEEE: de doorgekruiste afvalbak en registratie
Verlichting is elektronische apparatuur onder de WEEE-richtlijn. Ledlampen vallen in categorie 3 (lampen), armaturen in categorie 4 of 5, afhankelijk van of ze groter of kleiner zijn dan 50 cm (bijlagen III en IV van Richtlijn 2012/19/EU).
- Elk product heeft het symbool van de doorgekruiste verrijdbare afvalbak nodig, bij voorkeur volgens EN 50419 (artikel 14, lid 4, en bijlage IX).
- Op de verpakking van een lichtbron moet ook een waarschuwing staan dat hij niet bij het huishoudelijk afval mag (bijlage II van Verordening 2019/2020).
- De producent registreert zich in elk EU-land waar de producten worden verkocht, ook bij rechtstreekse online verkoop aan consumenten (artikel 16). Of een verkoper van buiten de EU daarvoor een lokale gevolmachtigde nodig heeft, bepaalt elk land zelf.
De registratie voor Frankrijk kunnen we voor je regelen met onze WEEE-registratie voor Frankrijk.
Waarom een certificaat van de fabriek niet genoeg is
Onder RoHS en de LVD beoordeelt de fabrikant het product altijd zelf, via interne productiecontrole (module A), en komt er geen aangemelde instantie aan te pas (Besluit 768/2008/EG, bijlage II; overweging 9 van Richtlijn 2014/35/EU). Onder de EMC-richtlijn is dat ook de gebruikelijke route; een aangemelde instantie inschakelen is daar optioneel (artikel 14 van Richtlijn 2014/30/EU). Juridisch tellen:
- de EU-conformiteitsverklaring, waarin de fabrikant de verantwoordelijkheid neemt (artikel 13 van Richtlijn 2011/65/EU);
- de technische documentatie, met de testrapporten, het ontwerp en de gebruikte normen.
Een "RoHS-certificaat" of "CE-certificaat" van een lab is hooguit een testrapport. Dat kan nuttig bewijs zijn, maar het vervangt de conformiteitsverklaring niet en het lab neemt er geen verantwoordelijkheid mee over. Controleer of het rapport over jouw exacte model gaat, of het recent is en of het lab tegen de juiste normen heeft getest. Een echt certificaat van een aangemelde instantie bestaat alleen als de fabrikant voor EU-typeonderzoek heeft gekozen. Dat kan onder de EMC-richtlijn en de richtlijn radioapparatuur. Bij slimme lampen is het verplicht als de fabrikant de geharmoniseerde normen voor de radio-eisen of de eisen voor cyberbeveiliging niet volledig toepast (artikel 17, lid 4, van Richtlijn 2014/53/EU).
Een fabrieksaudit bij een nieuwe leverancier en een inspectie voor verzending helpen controleren of wat er wordt verscheept overeenkomt met wat er is getest.
Wie in de EU verantwoordelijk is
Verlichting met CE-markering mag in de EU alleen op de markt worden gebracht als er een marktdeelnemer in de EU verantwoordelijk voor is: de fabrikant, de importeur, een gemachtigde of, als geen van hen in de EU zit, de fulfilmentdienstverlener (artikel 4 van Verordening (EU) 2019/1020). Die marktdeelnemer houdt de conformiteitsverklaring en de technische documentatie beschikbaar, beantwoordt vragen van autoriteiten en zet zijn naam en postadres op het product, de verpakking of een begeleidend document.
Importeer je de verlichting zelf, dan ben jij de importeur. Je controleert of de fabrikant de conformiteitsbeoordeling heeft gedaan, of de technische documentatie bestaat en of de CE-markering en de documenten aanwezig zijn, en je bewaart de conformiteitsverklaring 10 jaar (artikel 9 van Richtlijn 2011/65/EU).
Verkoop je verlichting in de EU vanuit een land buiten de EU? Onze dienst als EU-gemachtigde geldt ook voor elektronica met CE-markering. We houden je documentatie beschikbaar voor de autoriteiten en zijn hun aanspreekpunt in de EU.
Checklist
- Bepaal per product welke regels gelden: RoHS, LVD of GPSR, EMC of RED, ecologisch ontwerp, energie-etiket en WEEE.
- Vraag de fabriek om de EU-conformiteitsverklaring en de volledige testrapporten voor jouw exacte model, niet om een certificaat.
- Controleer RoHS op alle tien stoffen en vraag op welke uitzonderingen het product steunt.
- Controleer flikkering, kleurweergave en vermogen tegen de grenzen voor ecologisch ontwerp.
- Controleer de verpakking: lumen, kleurtemperatuur, levensduur, wattage, energie-etiket met QR-code, pictogram voor vervangbaarheid bij armaturen en de doorgekruiste afvalbak.
- Registreer lichtbronnen in EPREL voor de eerste verkoop en toon de energieklasse online.
- Bij slimme lampen: controleer de eisen voor radio en cyberbeveiliging.
- Registreer je voor WEEE in elk land waar je verkoopt.
- Zorg voor een verantwoordelijke marktdeelnemer in de EU, met naam en postadres op het product of de verpakking.
Bronnen
- Richtlijn 2011/65/EU betreffende beperking van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen (RoHS), geconsolideerde versie, artikelen 3, 7, 9 en 13, bijlagen I, II en III. EUR-Lex
- Richtlijn 2014/35/EU (laagspanningsrichtlijn), artikel 1, bijlage III, overweging 9, en Uitvoeringsbesluit (EU) 2023/2723 over geharmoniseerde normen. EUR-Lex
- Richtlijn 2014/30/EU (EMC), artikel 14, en Richtlijn 2014/53/EU (radioapparatuur), artikelen 3 en 17, en Gedelegeerde Verordening (EU) 2022/30. EUR-Lex
- Verordening (EU) 2019/2020 tot vaststelling van eisen inzake ecologisch ontwerp voor lichtbronnen en afzonderlijke voorschakelapparatuur, artikelen 1, 4 en 10, bijlage II. EUR-Lex
- Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/2015 over de energie-etikettering van lichtbronnen en Verordening (EU) 2017/1369, artikel 4. EUR-Lex
- Richtlijn 2012/19/EU betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (WEEE), artikelen 14 en 16, bijlagen III, IV en IX. EUR-Lex
- Verordening (EU) 2019/1020 betreffende markttoezicht, artikel 4, en Verordening (EU) 2023/988 (GPSR), artikel 2. EUR-Lex
- Besluit 768/2008/EG, bijlage II (module A). EUR-Lex
- Geraadpleegd in november 2026.